Loading...
You are here:  Home  >  Người Việt  >  Current Article

Ký sự: Từ Bắc Giang đến New York

Bởi   /   July 18, 2014  /   Comments Off on Ký sự: Từ Bắc Giang đến New York

HÀNH TRÌNH VÌ MỘT TỜ BÁO ĐỘC LẬP

Phần 1 : Từ Bắc Giang đến New York

Ngô Nhật Đăng

 Quốc Hội Mỹ – Điện Capitol. (Ảnh: Wikipedia)

Nghe tin có những cuộc biểu tình của các phe phái đối lập ở Bangkok, nó thu hút những cái mũi thính của các tay phóng viên chuyên nghiệp. Thế là tôi cũng xách ba lô lên đường. Kể cũng nhất cử lưỡng tiện, vừa được đi chơi vừa được học hỏi. Anh an ninh ở sân bay cầm cuốn Hộ chiếu hỏi tôi:

– Anh đi Thailand làm gì lúc này, đang biểu tình áo vàng áo đỏ lộn xộn, mất ổn định lắm.

– Ồ, tôi cũng đang muốn chứng kiến sự lộn xộn mà.

Anh ta trả lại cuốn Hộ chiếu cho tôi và cười :

– Thế thì chúc anh bình an.

Đang lang thang với áo đỏ, áo vàng, quán đồ nướng Thailand và Tết té nước thì nhận được thư mời của Dân biểu Hoa Kỳ. Đến Mỹ tham dự buổi điều trần về Tự do báo chí tại Việt Nam. Chà, một vấn đề muôn thuở, niềm mong ước đã bao nhiêu lâu từ những bậc kỳ cựu đến loại mới tập tọe vào nghề như tôi. Hơi băn khoăn một chút khi thấy một thành viên trong Ban tổ chức là Việt Tân (Việt Nam canh tân cách mạng đảng) nhưng nghĩ lại thấy buồn cười, một đảng bị gọi là “khủng bố” mà lại ngang nhiên hoạt động ở một đất nước coi chống khủng bố là quốc sách hay sao ? Mà nếu họ lại vận động được chính phủ Mỹ, các dân biểu và Bộ ngoại giao nữa thì cũng đáng nể thật. Rất bõ công để tìm hiểu. Cẩn thận đọc lại thư mời thấy họ chỉ lo về các thủ tục Visa, lo sắp xếp chỗ ăn ở, đi lại vv….còn tiền bạc thì do chính phủ và các NGOs lo. Cũng yên tâm khi lỡ bị chụp cái mũ “Nhận tiền của thế lực thù địch”. Trong thư cũng ghi : “Có thể việc này sẽ gây phiền lụy cho ông, ông có thể từ chối”.

Đi thôi !

Cái nghĩ mãi không ra là tại sao họ lại mời mình, một tên vớ vẩn vô danh tiểu tốt.

Mọi chuyện cứ như đùa, khi đến Đại sứ quán Mỹ ở Bangkok đã gần 12h trưa. Nhân viên an ninh sứ quán, các nhân viên hỗ trợ người Thái nghe tên tôi đều tươi cười, họ gọi điện vào bên trong và rồi tôi được ưu tiên vào trước, được hướng dẫn tận tình.Anh chàng trẻ tuổi của Đại sứ quán hỏi vài câu, khoảng 5 phút rồi đưa cho tôi tờ giấy hẹn và bảo:

– Chúc mừng, Visa của anh đã được chấp nhận.Anh có thể đi đâu đó, đến 15h xin anh quay lại để nhận Hộ chiếu.

Vẫn nghe nói xin Visa vào Mỹ khó lắm, không biết bao nhiêu cửa ải phải vượt qua, hóa ra lại là chuyện ; “Nói vậy mà không phải vzậy”.Và visa có thời hạn một năm.

Washington DC đã vào xuân, thời tiết thật dễ chịu, ưu tiên đầu tiên của tôi là đến thăm nơi tưởng nhớ vị Tổng thống vĩ đại trong lịch sử Hoa Kỳ Abraham Lincoln với câu nói nổi tiếng : “MỘT CHÍNH QUYỀN CỦA DÂN, DO DÂN VÀ VÌ DÂN SẼ KHÔNG BAO GIỜ LỤI TÀN”. Rồi bức tường tưởng niệm các binh sỹ Mỹ đã hy sinh tại Việt Nam và Nghĩa trang Quốc gia Arlington. Cái cách lưu giữ và nhắc lại Lịch sử của nước Mỹ thật đáng nể trọng.

Tôi được một bạn trẻ người Mỹ mời đến ở nhà anh cho tiện, nó cách Nhà Trắng khoảng 15 phút đi bộ. Thật thú vị khi thấy trong phòng khách nhà anh treo rất nhiều các tranh áp phích của …Bắc Triều Tiên, thì ra anh là một phóng viên và đã từng đến quốc gia này nhiều lần. Tôi cũng từng mơ ước có lần được đặt chân đến đất nước bí hiểm này nhưng khi đọc cuốn sách về “Thiên đường XHCN” của một nhà báo Hungary về Triều Tiên thì mọi ý định nguội lạnh hẳn, nó quá nguy hiểm.

Một tin bất ngờ : Nhà báo Tô Oanh cũng được mời, chúng tôi háo hức chờ đón ông, tôi gọi ông là Nhà báo với đầy đủ nghĩa của từ này, dù ông chỉ được đào tạo ngắn hạn để làm cộng tác viên cho một tờ báo tỉnh, nhưng những bài ông viết, những hậu quả nặng nề mà ông phải chịu cộng với lòng dũng cảm trung thực dám nói lên sự thật của ông đúng là phẩm cách của một nhà báo.

TỪ BẮC GIANG ĐẾN NEW YORK

Nhà giáo Tô Oanh tại Washington D.C. (Ảnh: VNTB)

Ông Tô Oanh bị rớt chuyến metro ở New York khi chúng tôi đang trên đường tới trụ sở Liên Hợp Quốc theo một lời mời, tất nhiên có người dừng lại để đợi ông.Cô gái hướng dẫn bảo tôi : “Từ Bắc Giang rơi tõm vào giữa New York cũng khổ đấy anh nhỉ ?”Chà, cám ơn cô “Từ Bắc Giang đến New York”. Cái title quá đắt cho một bài viết về ông Tô Oanh.

Tôi hỏi ông:

– Có bao giờ anh nghĩ đến việc sẽ đặt chân lên đất Mỹ không?

Ông chỉ cười hiền lành và không trả lời. Tôi biết người thầy giáo già đã về hưu sống ở một thị xã nhỏ bé vùng trung du miền Bắc coi chuyện mình đặt chân đến cái đất nước xa xôi ấy là điều bất khả. Dù bây giờ đi Mỹ không khó, thậm chí với nhiều người việc ăn sáng ở Hà Nội, ăn trưa ở Paris rồi hôm sau đã dạo bước trên đại lộ số 5, khu mua sắm nổi tiếng thế giới của New York còn dễ hơn việc ông phải đạp xe trốn vòng vèo mỗi Chủ nhật tìm cách về Bờ Hồ – Hà Nội đi biểu tình.

Tô Oanh là giáo viên dạy Địa lý ở trường trung học, thỉnh thoảng ông cũng dạy thay môn Sử cho một người bạn.Lại môn Sử, “ngục sỹ” Nguyễn Chí Thiện cũng bắt đầu bước vào vòng lao lý dài dằng dặc 27 năm khi dậy thay môn Sử cho một người bạn. Ông Oanh nói:

– Soạn giáo án cho môn Sử, nghiên cứu thêm về nó tôi thấy cái truyền thống Đông A hào hùng, Chí Linh, Bạch Đằng…. ngày càng lụi tàn và những Ích Tắc, Chiêu Thống ngày thêm nhiều hơn.

Ông miệt mài viết báo về những vấn đề tiêu cực trong xã hội, việc cưỡng chế đất không đúng mục đích và không công bằng với nông dân, về những vấn đề trong cải cách giáo dục…báo tỉnh không dám đăng thì ông tìm cách đăng ở báo trung ương.Những phiền lụy bắt đầu đến với ông khi ông đăng bài về người thanh niên tên Khương bị đánh chết trong đồn công an, không báo nào dám đăng thì ông gửi cho các hãng thông tấn nước ngoài như BBC, RFA….Chẳng suy nghĩ xa xôi, ông đau xót vì cái chết tức tưởi của một thanh niên, tấm lòng của một người ông, người cha, cái bất bình trước tội ác bị che dấu, lương tâm một người thầy giáo không cho phép ông im lặng. Và thế là các phiền phức bắt đầu, ông bị phỏng vấn liên miên đến 17 ngày, với đủ những cái “mũ” kinh khủng. Người thầy giáo già ngơ ngác, ông không hiểu mình đã phạm tội gì ? Có lần ông còn bị một cái taxi lùi thẳng vào khi ông đang đi xe máy, may mà chỉ bị rạn xương, khi mấy người ngang đường xông lại, tên lái xe vội chạy mất. Họ bảo ông:

– Ông gây thù chuốc oán gì với chúng nó vậy ? Chúng tôi thấy nó chờ sẵn ở đây lâu lắm rồi.

Chỉ vì không thể im lặng trước sự dối trá mà ông phải chịu những sự trả thù hèn hạ. Họ tưởng như vậy sẽ làm ông sợ hãi, nhầm rồi, không ai có thể nói rằng mình không sợ điều gì, nhưng khi người ta mạnh, người ta biết mình cao hơn đối thủ thì người ta không còn sợ nữa.Họ có dối trá là vũ khí, những người như ông Tô Oanh biết mình có sự thật trong tay, kẻ dối trá phải run sợ trước sự thật là điều tất nhiên.

Những người cùng chí hướng thì sẽ phải gặp gỡ nhau, định mệnh đã sắp đặt như vậy. Khi nghe tin có các cuộc biểu tình chống Trung Quốc xâm lược ở Bờ Hồ thì ông Oanh mừng lắm. Ông kể:

– Buổi đầu tiên tôi đi bằng xe máy, lần sau họ biết nên cho công an ngăn cản, tôi lấy xe đạp đi vòng vèo rồi cũng tìm cách về được Hà Nội.

Đạp xe hơn 100km trong một ngày với một người đã gần 70 tuổi thì phải có điều gì thúc đẩy ghê gớm lắm.Điều này thật khó giải thích, riêng với tôi mỗi lần đi biểu tình được hòa giọng cùng hàng trăm đồng bào cất tiếng : “Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi…” thật khó tả, lần nào cũng trào nước mắt.Niềm hạnh phúc thấy mình không cô đơn, thấy lương tâm mình thật thanh thản, thấy đất nước còn có cơ hội thoát ra khỏi bùn lầy tăm tối và tội ác thật khó diễn tả bằng lời.
Nhìn ông đánh vật bên chiếc computer viết bản tiểu sử cho buổi điều trần sắp tới với nhóm dân biểu Quốc hội Hoa Kỳ mà thấy thương, ông thấy khó nói về mình, nó lúng túng, ngượng ngập, ông cho rằng những việc ông làm thật là nhỏ bé, ai ở vào địa vị ông cũng phải làm thôi.Tôi lén chụp ảnh ông mỗi lúc có thể, khi ông đứng ngắm hoa anh đào, lúc ông đăm chiêu bên nấm mộ Tổng thống Kenedy, hay ngồi trên chiếc ghế ở cái quán vỉa hè New York…tôi vẫn không cắt nghĩa nổi tại sao ông làm những việc”không bình thường” như vậy, những việc mang đến phiền lụy thậm chí còn nguy hiểm đến tính mạng.Có lẽ cái chất “Sỹ phu Bắc Hà” bất khuất vẫn còn chảy trong huyết quản của ông và những người như ông?

Việc ông Tô Oanh được mời sang Mỹ chắc chắn sẽ làm người ở Việt Nam sửng sốt, ngỡ ngàng.Tôi thì nghĩ Dân biểu Mỹ không thể làm việc này một cách cẩu thả, họ phải nhìn thấy ở ông một cái gì đó. Thực tình tôi cũng rất tò mò muốn biết điều này.

Ps : Tôi viết thêm vài dòng này khi ông Tô Oanh đã quay trở lại Việt Nam, ông bị câu lưu ở sân bay nhiều tiếng đồng hồ, có dấu hiệu bị đầu độc, niêm mạc vòm họng và lưỡi của ông bị xám đen, ho ra máu, một bác sỹ quân y đã về hưu phải mất 5 ngày mới làm giảm được các triệu chứng trên.Ông nhắn cho tôi : “Sống rồi Đăng ạ, vẫn chưa nói được thôi, nhưng không sao. Nếu có biểu tình thì Tô Oanh này vẫn có mặt”.

 

Nguồn: Ngô Nhật Đăng, “Hành trình vì một tờ báo độc lập”, Việt Nam Thời Báo, ngày 5 Tháng Bảy năm 2014.

Bạn cũng có thể thích ...

dai-hoi-12

Đại hội đảng CSVN thứ XII và Vai trò của nhà nước pháp quyền

Đọc tiếp →