Loading...
You are here:  Home  >  Thái Bình Dương  >  Current Article

Sự kiện đóng cửa chính phủ làm suy yếu chính sách đối ngoại của Mỹ như thế nào

Bởi   /   October 20, 2013  /   Comments Off on Sự kiện đóng cửa chính phủ làm suy yếu chính sách đối ngoại của Mỹ như thế nào

Phỏng vấn Richard N. Haass, Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR)

Bởi: Bernard Gwertzman, Biên tập viên |  Council on Foreign Relations

Minh Trang dịch

 

Những sự kiện khiến chính phủ Mỹ buộc phải đóng cửa đã làm dấy lên những mối quan ngại về sự rối loạn chức năng chính trị của Mỹ, hiện đang tạo ra mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh quốc gia, Chủ tịch Hội đồng quan hệ đối tác CFR, ông Richard N. Haass nhận định. Sự kiện đóng cửa chính phủ, kết hợp với những sự kiện khác gần đây, cũng đặt ra câu hỏi về “tính có thể dự đoán và độ tin cậy của nước Mỹ, vốn là những đặc tính quyết định đến sự vận hành hiệu quả của một cường quốc”, ông Haass nói. Quốc hội Hoa Kỳ, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các sáng kiến chính sách từ thương mại cho đến các lệnh trừng phạt, giờ trở thành một đối tác không đáng tin cậy, ông lập luận. “Điều này gửi đi một thông điệp đến các đồng minh của Mỹ rằng họ phần nào đang bị cô lập”, ông Haass nói. “Nó cũng gửi đi một thông điệp đến các đối thủ, hoặc các đối thủ có thể, rằng họ đang đối mặt với một nước Mỹ khó dự đoán hơn rất nhiều”.

Quốc hội Hoa Kỳ giờ trở thành một đối tác không đáng tin cậy ? (Ảnh: Internet)


Q: Trước một chính phủ đang đóng cửa trong giai đoạn hiện nay, sự kiện này nói lên điều gì với cả thế giới về cách thức hoạt động của Mỹ?

Sự kiện đóng cửa gửi đi một thông điệp rằng đất nước này đang bị chia rẽ. Nó chắc chắn làm giảm bớt tính hấp dẫn của mô hình chính trị kiểu Mỹ, và làm dấy lên một lần nữa những câu hỏi về tính có thể dự đoán và độ tin cậy của Mỹ, vốn là những đặc tính sống còn đối với việc vận hành hiệu quả một cường quốc.

Q: Vậy liệu sự kiện này có ý nghĩa đặc biệt nào đối với bất cứ bộ phận cụ thể nào trên thế giới?

Điều này xảy ra không phải là không có liên quan gì. Nó chạm đến nền tảng của nhiều thứ. Một trong số đó là tình trạng cô lập. Vì vậy, nó đặt ra những câu hỏi về tính chính đáng của các nguồn lực Mỹ. Hiện nay bạn không thể có được một nghị quyết nào được thông qua một cách liên tục, bởi chính phủ đang bị đóng cửa. Vì vậy, ở những nơi nào trên thế giới phụ thuộc vào viện trợ của Mỹ, hay phụ thuộc vào sự hiện diện quân sự của Mỹ, việc tạo ra những nghi vấn là lẽ tự nhiên. Sâu sắc hơn, dù ở Trung Đông nói riêng, nhưng có thể còn hơn thế, với những gì đã xảy ra hoặc không xảy ra ở Syria, nó củng cố ý thức về tính không thể dự đoán về nước Mỹ. Người ta không biết rõ rằng liệu Quốc hội có cho phép sử dụng lực lượng quân sự chống lại Syria hay không. Điều này củng cố ý thức rằng cái tổ chức được gọi là Quốc hội, nơi được coi là trung tâm của chính thể Mỹ, không còn có bất kì độ nào đáng tin cậy nào để được coi là một đối tác nhất quán đối với Tổng thống khi liên quan đến chính sách đối ngoại của Mỹ. Điều này gửi đi một thông điệp đến các đồng minh rằng họ phần nào đang bị cô lập. Nó cũng gửi đi một thông điệp đến các đối thủ, hoặc các đối thủ có thể, rằng họ đang đối mặt với một nước Mỹ khó dự đoán hơn rất nhiều.

Q: Đáng chú ý là trong bài phát biểu của Tổng thống tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, vào thời điểm mà chúng ta đang cố gắng dành sự chú ý tới Châu Á, thì ông ta hầu như không đề cập đến Châu Á. Tôi nghĩ chỉ Trung Quốc được đề cập một lần.

Tôi nghĩ rằng điều đó là một trong những yếu kém của bài phát biểu. Đang có những mối quan tâm lớn tại Châu Á về cái gọi là “sự xoay trục”, hay sự tái cân bằng, liệu nó chỉ là có tính hùng biện hay là một thực tế. Mối quan tâm này đã gia tăng đáng kể trong chín tháng qua, về cơ bản trùng với nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Obama, thời điểm mà chính quyền dồn khá nhiều sự tập trung vào Ai Cập, Syria – và giờ là Iran. Và hầu như tất cả các nhà lãnh đạo châu Á mà tôi đã từng tiếp xúc đang cố gắng nắm bắt được điều này, nhưng điểm mấu chốt lại là hai vấn đề sau: một là Hoa Kỳ đang trở nên ít đáng tin cậy hơn, có nguyên nhân từ việc đóng cửa chính phủ và quyết định chờ xin phép sử dụng lực lượng quân sự ở Syria trong vòng 11 tiếng của Tổng thống; còn điều thứ hai là sự tập trung kéo dài của Mỹ ở Trung Đông về mặt chiến lược không chỉ đơn thuần gây nhiều tốn kém về chi phí, mà còn cả chi phí cơ hội, khiến cho nhiều người ở Châu Á phải lắc đầu. Bên cạnh đó, điều này sẽ càng được củng cố, vì rất có thể, nếu Tổng thống phải hoãn chuyến đi đến châu Á vào tuần tới cho hội nghị ASEAN thường niên vì những gì đang xảy ra – hoặc không xảy ra – ở Washington. [Hôm thứ Năm, Nhà Trắng đã hủy bỏ chuyến đi của Tổng thống Obama đến châu Á, bao gồm việc tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Indonesia và hội nghị thượng đỉnh Mỹ – ASEAN tại Brunei].

Q: Hiện nay, ông Obama dường như thực sự bị cuốn vào vấn đề Iran và triển vọng về một cuộc đàm phán. Các cuộc đàm phán này sẽ không xảy ra trong nay mai, nhưng ông ta dường như thực sự bị cuốn vào một hướng đi tới đột phá.

Sự chú trọng tới các cuộc đàm phán với Iran ít ra là dễ nắm bắt hơn do mức độ của nó. Còn năm 2014 về cơ bản sẽ trở thành một năm khác biệt nếu xảy ra một cuộc chiến tranh có liên quan đến Iran, hoặc không. Người ta biết rõ về các lợi ích của Mỹ trên vấn đề này, khác với việc cố gắng điều chỉnh đặc tính của một xã hội, bất kể là ở Iraq, Afghanistan, Ai Cập hoặc Syria. Quan điểm của tôi là sự chú trọng tới Iran được đảm bảo hơn, tuy nhiên, phải nhắc lại, điều này dường như phần nào bị trả giá bằng cách giảm bớt sự tập trung lớn hơn vào châu Á.

Q: Nhưng làm thế nào để có thể bỏ qua mọi vấn đề Trung Đông này? Chúng ta không thể, phải không?

Vâng, một lần nữa, đây không phải là một sự chuyển hướng. Tôi không nói về việc bỏ qua. Những gì tôi đang nói là về sự kiềm chế. Tôi đang nói về sự kiềm chế và sự kết thúc những gì mà chúng ta tìm kiếm nhằm tái tạo các xã hội khác, và tôi xin gợi ý là chúng ta nên phần nào tỏ ra khiêm tốn ở đó, và hiển nhiên là chúng ta đang nói chuyện về sự kiềm chế và các cách thức. Chúng ta không muốn lặp lại những kinh nghiệm đã phải trải qua ở Iraq hoặc Afghanistan. Khó khăn đối với chính quyền thường là sự không đồng nhất giữa những lời hùng biện đầy tham vọng, “ông Assad phải ra đi,” hoặc, ở một nơi như Libya, nơi mà chúng ta đã can thiệp khá sâu để lật đổ chính quyền, nhưng chúng ta đã làm rất ít để chứng kiến một điều gì đó tốt hơn xảy ra. Còn thiếu một sự theo đuổi triệt để, tùy ý anh, giữa sự trình bày các mục tiêu và sau đó là cách thực hiện chính sách.

Q: Vậy ông có nghĩ ở Syria, chúng ta đã làm tốt hơn bằng cách bước song hành với người Nga để đàm phán về vấn đề loại bỏ vũ khí hóa học khỏi Syria?

Những gì mà thỏa thuận đã đạt được làm cho người Syria khó có thể tiếp tục sử dụng vũ khí hóa học. Nó cũng làm cho xác suất phải sử dụng sức mạnh quân sự của Mỹ giảm xuống khá thấp. Vì vậy, những gì mà thỏa thuận đã đạt được chủ yếu là loại bỏ các hóa chất và lực lượng quân sự của Mỹ ra khỏi phương trình. Nhưng thỏa thuận mà tôi thấy lại không hoặc gây ít ảnh hưởng đến quỹ đạo của cuộc chiến tranh dân sự và khu vực, mà đó lại là vấn đề Syria.

Q: Quốc hội dường như không dành bất cứ chú ý nào đến chính sách đối ngoại hiện nay.

Rất ít, và đó là một phần của một xu hướng lớn hơn ở Hoa Kỳ, khi đang xuất hiện những sắc thái của chủ nghĩa tân biệt lập trong đường lối của các đảng phái. Điều này không chỉ đơn giản là một hiện tượng của đảng Dân chủ hay Đảng Cộng hoà. Nó còn vượt qua cả sự mệt mỏi với chính sách can dự. Có một sự chú trọng thực sự về những vấn đề trong nước. Tôi tin rằng đang thiếu vắng một sự đánh giá cao về tiềm năng của Hoa Kỳ trong việc cải thiện tình hình trên thế giới với một cái giá hợp lý. Ngoài ra còn có một sự đánh giá thấp về tiềm năng của những vấn đề xảy ra ở bên ngoài, mà chúng sẽ gây ra tổn thất đáng kể cho chính chúng ta. Tôi cũng lo lắng về việc chúng ta không củng cố sự hỗ trợ trong nước cho điều mà anh có thể gọi là “chủ nghĩa quốc tế có trách nhiệm”. Ví dụ, nếu người đại diện thương mại của Mỹ thành công – tôi hy vọng ông ta sẽ thành công – trong việc đàm phán một thỏa thuận thương mại hoặc xuyên Thái Bình Dương hoặc xuyên Đại Tây Dương, với tôi điều đó không hiển nhiên có nghĩa là Tổng thống có thể đảm bảo nhận được sự phê chuẩn của quốc hội cho một thỏa thuận như vậy. Nếu tổng thống có khả năng thương lượng một thỏa thuận hạt nhân với Iran, với tôi điều đó cũng không hiển nhiên có nghĩa là ông ta có thể đảm bảo nhận được sự phê chuẩn của quốc hội để nới lỏng các biện pháp trừng phạt. Vì vậy, điều làm cho tôi lo lắng vượt ra ngoài tình trạng đóng cửa chính phủ tức thời là sự đứt đoạn giữa những mối quan hệ của tổng thống đương nhiệm và Quốc hội. Những gì mà nó đang làm là bổ sung thêm khía cạnh của sự không chắc chắn và tính khó dự đoán cao hơn. Vấn đề gây lo ngại là: khả năng dự đoán là yếu tố trọng tâm của một cường quốc trong việc duy trì tư cách của một cường quốc.

Q: Vậy còn về trần nợ?

Trước nguy cơ trở nên bi quan nhiều hơn nữa, những gì khiến tôi lo lắng là chúng tôi có thể sẽ không thể xem xét một cách kỹ lưỡng về vấn đề này. Trong hai tuần tới, chúng ta phải đối mặt với mức trần nợ. Hiện nay, chúng ta đang giải quyết tình trạng đóng cửa của chính phủ. Về trần nợ, chúng ta đang xử lý bằng những nguyên tắc cơ bản trong mối quan hệ của đất nước này với phần còn lại của thế giới trên phương diện tài chính. Sẽ không dễ tránh làm tổn thương bản thân một cách tồi tệ vì vấn đề trần nợ. Vì vậy, những gì xảy ra với tình trạng đóng cửa thực sự là một dấu hiệu cảnh báo rằng những điều đang diễn ra bên trong nội bộ chính trị Mỹ đang được thực hiện dưới con mắt thiển cận của bè phái, và đơn giản là tôi không thấy có nhiều người đứng dậy và nói, “Này các anh, hãy đợi chút, những gì đang diễn ra bên trong nội bộ chính trị Mỹ đang đe dọa nền an ninh quốc gia của Mỹ”. Tôi không thấy có nhiều người nhận ra được mối liên kết đó, nhưng nó đang tồn tại, và đơn giản là nếu các chính trị gia không thấy mối liên quan đó thì không có nghĩa là nó không tồn tại. Hiện nay chúng ta đã chạm tới một vấn đề đang trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh quốc gia, ngay trước mắt và trong tương lai không xa, mà không phải là các quốc gia hoặc tổ chức khác; đó chính là chứng rối loạn chức năng chính trị đang ngày càng trở nền trầm trọng của chính chúng ta.

 

[*] Richard N. Haass là tác giả của cuốn Chính sách đối ngoại bắt đầu từ trong nước (Foreign Policy Begins at Home).

Nguồn: Dịch từ tiếng Anh: Richard N. Haass,How the Shutdown Weakens U.S. Foreign Policy“, Council on Foreign Relations, ngày 02 Tháng Mười 2013.

Bản Tiếng Việt © 2013 The Pacific Chronicle

Bạn cũng có thể thích ...

Mh17_0

Sự phẫn nộ về cuộc chiến thông tin ở Moscow

Đọc tiếp →